على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

48

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

آنف ( nef ) ص . ع . مطيع و فرمان‌بردار . آنف ( naf ) ص . ع . تلك ارض آنف بلاد الله يعنى اين زمين رويانيده‌ترين زمينهاست . و ما رأيت احمى آنفا و لا آنف من فلان : باننگ‌تر از فلان نديدم . آنفا ( nefan ) م ف . ع . قال آنفا : گفت اكنون . آنق ( naq ) ص . ع . ما آنق فى كذا اى ما اشد طلبه له يعنى چقدر به سختى طلب مىكند اين چيز را . آن‌قدر ( n - qadar ) و آن‌قدرها ( n - qadar - h ) م ف . پ . مقدار بسيار و مقدار زياد . آنك ( nk ) م ف . پ . آنكه . و كدام كس و چه‌كس . آنك ( nak ) پ . كلمهء اشاره كه به چيز نزديك اشاره مىكنند . آنك ( nak ) ا . پ . آبله كه بر اندام آدمى برآيد . آنك ( nok ) ا . ع . سرب كه يكى از اجسام مفرد و فلزات معروف است . آن‌كس ( n - kas ) پ . كلمهء اشاره يعنى او و آن شخص . آنكه ( n - ke ) م ف . كسى كه . آنكه ( n - ke ) پ كلمهء اشاره كه به چيز دور اشاره مىكنند يعنى آن‌كس كه . آنگاه ( n - g h ) م ف . پ . آن زمان و در آن‌وقت . و پس از آن و بعد از آن . آنگاهى ( n - g hi ) م ف . پ . آن وقتى و آن زمان . آنگندن ( ngandan ) ف م . پ . آگندن و پر ساختن . آنگنده ( ngande ) ص . پ . آگنده و انباشته و پرساخته . آنگه ( n - gah ) م ف . پ . آن زمان . و بعد از اين . و همه وقت و هميشه و همواره . و فورا و همان آن . و بسرعت . آنه ( ne ) كلمه‌اى كه چون در آخر كلمه‌اى افزوده شود معناى معين فعلى به آن مىدهد مانند برادر : برادرانه . آنها ( n - h ) پ . ج آن اشاره و آن ضمير . آنهالت ( nh lt ) ا خ . پ . ( كشور آزاد ) يكى از ممالك آلمان جمهورى كوچكى است كه در ايالت پروسى ساكس واقع شده و داراى 000 ، 331 نفر جمعيت مىباشد و پايتخت آن دساو نام دارد . آن همه ( n - hame ) م ف . پ . همهء آنها . و همهء آن . و به آن فراوانى و به آن زيادى . آنى ( ni ) ص . پ . منسوب به آن . و شخصى و شخصيتى . آنى ( ni ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - امرى كه بسيار موقت باشد . و فورى . آنى ( ni ) ص . ع . رجل آن : مرد بسيار حليم . و نيز چيزى كه گرمى آن بغايت رسيده باشد قوله تعالى : بَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ . آنى ( niy ) ص . ع . منسوب به آن . و آنى الوصول : چيزى كه وصولش فورى بود . آنية ( niat ) ص . ع . مونث آنى . قوله تعالى : تُسْقى مِنْ عَيْنٍ آنِيَةٍ : آشاميده شدند از چشمه‌اى كه بمنتهاى گرمى رسيده باشد . آنية ( niat ) ع . ج اناء . آنيسته ( niste ) ص . پ . منجمد و بسته و فسرده . آنيسون ( nisun ) ا . پ . مقاومت و مقابلى . آنين ( nin ) ا . پ . چوبى كه بدان ماست بهم زنند تا مسكه جدا گردد . و ظرف سفالين مانند خمچه كه ماست را در آن ريزند جهت گرفتن مسكه . آو ( v ) ا . پ . آب و ماء . آوا ( v ) ا . پ . آواز و صوت و آهنگ و صدا . و انعكاس آواز . و شهرت و آوازه . و غوغا و فرياد . و بلبل . و خوراك و طعام . و گوشت‌آوا : قسمى از طعام كه از گوشت قيمه كرده مىسازند . و برنج‌آوا يك نوع طعام كه از برنج ترتيب مىدهند و هزارآوا : هزاردستان و بلبل . آواب ( v b ) ع . ج اوب . آواخ ! ( v x ) پ . كلمهء افسوس كه بمعنى آه و واى در موقع تأسف استعمال مىشود . آواخ ( v x ) ا . پ . بهره و حصه و نصيب و قسمت . آوادان ( v d n ) ص . پ . آبادان و و مزروع و معمور . و مسرور و خوشدل و شادمان . آوار ( v r ) ص . پ . پريشان . و پراكنده . و ويران و مخروب و از خانمان دور و مطرود و مردود . و ا . خرابى . و ظلم و ستم و تعدى و جور . و حساب و آوارجه و شماره و مقدار و اندازه . آوارجه ( v r - je ) ا . پ . حساب . و اوارجه و دفتر دخل و خرج و كتابچه و دفتر و روزنامهء حساب . آوارچه ( v r - ce ) ا . پ . آوارجه . آوارگى ( v regi ) ا . پ . دورى از خانمان و وطن و بىخانمانى . و بىچارگى و بدبختى . آواره ( v re ) ا . پ . آوار و دفتر حساب . و حساب و شماره و يقين . و بىگمان . و اطمينان و تحقيق . و برادهء آهن و آهن‌ريزه . و ظلم و ستم و تعدى و جور . و ويرانه و خرابى و خرابه . و ص . ناپديد و غايب . و مخروب . و پراكنده و پريشان . و بىنام و نشان . و مطرود و مردود و منفى و بىخانمان و از خانمان دور افتاده . و بيكار . و آواره شدن ف ل . : مظلوم شدن و ستمديده شدن . و از خانمان و شغل و كار دور افتادن . و آواره كردن ف م . : آزردن و رنج دادن . و از خانمان دور كردن . و آواره گرديدن ف ل . : گمراه شدن . و آواره